อะไหล่โตโยต้ารอนานไหม ? และ อะไหล่โตโยต้ารอกี่วัน ? นี่เป็นคำถามที่คนส่วนใหญ่ค้นหาใน Google แน่นอนว่าคำตอบนั้นหลากหลายมาก แต่ส่วนใหญ่จะได้คำตอบไปในทางเดียวกันว่า ส่วนใหญ่ไม่เกิน 3 วัน และช้าสุดไม่เกิน 7 วัน
เมื่อได้คำตอบแบบนี้ ทำให้เรารู้ทันทีว่า คลังเก็บสินค้า หรือ การสต๊อกอะไหล่ของโตโยต้าต้องไม่ธรรมดาแน่นอน ซึ่ง "ทีมข่าวไทยรัฐออนไลน์" มีโอกาสเข้าไปสัมผัสและทำความรู้จักศูนย์อะไหล่โตโยต้าภาคพื้นเอเชียแปซิฟิก หรือ TPCAP ที่บ้านโพธิ์ จ.ฉะเชิงเทรา ซึ่งที่นี่มีศักยภาพในการบริหารจัดการอะไหล่แท้มากกว่า 120,000 รายการ และมีจำนวนชิ้นส่วนจัดเก็บรวมกว่า 1 ล้านชิ้น ภายในพื้นที่ปฏิบัติงานกว่า 80,000 ตารางเมตร

ปัจจุบัน TPCAP มีพนักงานคนไทยที่ดูแลการกระจายอะไหล่ทั้งหมดรวมประมาณ 500 คน โดยมีกำลังการส่งอะไหล่สูงสุด 120,000 ชิ้นต่อวัน ปัจจุบันส่งในประเทศเฉลี่ย 98,000 ชิ้นต่อวัน แบ่งเป็น กรุงเทพปริมณฑลเฉลี่ย 58,000 ชิ้นต่อวัน และต่างจังหวัดเฉลี่ย 38,000 ชิ้นต่อวัน
...
ทั้งนี้ศูนย์อะไหล่โตโยต้ามีอะไหล่พร้อมบริการมากกว่า 1 ล้านชิ้น ครอบคลุมตั้งแต่
- อะไหล่งานเช็กระยะ
- อะไหล่งานซ่อมเบา
- อะไหล่งานซ่อมหนัก รวมถึงชิ้นส่วนสำคัญ เช่น Hybrid Battery และ EV Battery

ส่วนพื้นที่จัดเก็บแบ่งตามประเภทอะไหล่ ได้แก่
- Small & Tiny Parts (อะไหล่ขนาดเล็ก)
- Medium Parts (อะไหล่ขนาดกลาง)
- KP & Body Parts (อะไหล่ขนาดใหญ่)
โดยทุกพื้นที่ใช้ระบบ FIFO หรือ First In First Out เพื่อช่วยลดความเสี่ยงในการเสื่อมสภาพของชิ้นส่วน และทำให้ระบบการหมุนเวียนสต็อกมีประสิทธิภาพยิ่งขึ้น

ระบบการจัดส่งอะไหล่โตโยต้าภายในประเทศ
TPCAP ดำเนินงานภายใต้ระบบจัดการชิ้นส่วนที่เป็นระเบียบแบบแผน โดยอ้างอิงกระบวนการภายใต้มาตรฐานของเครือข่ายศูนย์อะไหล่ Toyota ทั่วโลก ซึ่งช่วยให้สามารถจัดส่งอะไหล่กว่า 120,000 ชิ้นต่อวันไปยังศูนย์บริการโตโยต้าทั่วประเทศ โดยมีกระบวนการจัดส่งประกอบด้วยขั้นตอนหลัก ได้แก่
1. รับออเดอร์จากศูนย์บริการ
2. พิมพ์ใบหยิบอะไหล่(Picking Slip) สำหรับพนักงานจัดเตรียมอะไหล่

3. Picking – การหยิบอะไหล่จากพื้นที่จัดเก็บ
4. Check Sort – การตรวจสอบเบอร์และจำนวนชิ้นของอะไหล่
5. การนำอะไหล่ขึ้นรถเพื่อจัดส่งต่อไปยังศูนย์บริการ
สำหรับพื้นที่กรุงเทพฯ และปริมณฑลสามารถจัดส่งได้ภายในวัน ตามเงื่อนไขการให้บริการในแต่ละพื้นที่ ส่วนพื้นที่ต่างจังหวัดจะอยู่ภายในประมาณ 2 วัน ทั้งนี้ระยะเวลาจัดส่งอาจแตกต่างกันตามสภาพการขนส่งและปัจจัยอื่น ๆ

...
เรื่องน่ารู้ที่ TPCAP
แม้การผลิตรถยนต์บางรุ่นจะปิดสายพานการผลิตไปแล้ว แต่การผลิตอะไหล่ของโตโยต้าต้องผลิตต่ออีก 15 ปี และแน่นอนว่าที่ TPCAP แห่งนี้จึงมีการเก็บอะไหล่ของกระบะ Toyota Mighty X ปี 1990 และ Toyota Soluna ปี 1997 นี้ไว้ด้วย คนรักรถคันแรกไม่อาจเปลี่ยนคันน่าจะถูกใจสิ่งนี้แน่นอน

ประสบการณ์จริงไม่มีสปอนเซอร์ : ผู้เขียนขับ Toyota Prius ปี 2012 มาไม่ต่ำกว่า 10 ปี และมีเหตุให้ต้องเคลมแบตเตอรี่ไฮบริด ก็กังวลว่าจะรออะไหล่นานเพราะนำเข้าจากญี่ปุ่น เข้าศูนย์ไปตอน 11.00 น. พนักงานบอกว่าน่าจะใช้เวลาอีก 2-3 วัน เนื่องจากต้องสั่งอะไหล่ ปรากฏว่าช่วง 16.00 น.ในวันถัดมา ทางพนักงานก็โทรให้มารับรถได้เลย เพราะเปลี่ยนแบตฯ ไฮบริดเรียบร้อยแล้ว
โอกาสหน้า "ทีมข่าวไทยรัฐออนไลน์" จะพาไปดูอะไรสนุกๆ อีกโปรดติดตามตอนต่อไป